« La galette des rois » : een traditionele Franse taart [fr]

« La galette des rois » (koningentaart) is een traditionele Franse amandelspijstaart die op 6 januari gegeten wordt ter gelegenheid van Driekoningen.

Deze overheerlijke driekoningentaart, meestal bestaande uit bladerdeeg en amandelspijs, zou in de veertiende eeuw bedacht zijn door een Florentijnse edelman, de markies Frangipani. Soms worden ook andere tongstrelende ingrediënten als chocolade, appel en gekonfijte vruchten toegevoegd. In de taart zit een boon (“fève”) verstopt in de vorm van een amandel, een muntstuk, een figuurtje of een ander klein voorwerp. Degene die de boon aantreft is koning ("tirer les rois"). Elk jaar maken de grote Franse banketbakkers voor deze gelegenheid exclusieve creaties.

galette des rois - JPEGHet seizoen van de galette des rois begint twaalf dagen na Kerstmis en eindigt op Mardi Gras (vastenavond). Net als veel andere christelijke feestdagen is Driekoningen oorspronkelijk een heidens feest. De Romeinen vierden vroeger de Saturnaliën op de dag van de zonnewende. Op deze dag werd een koning of koningin aangewezen voor één dag door middel van een zwarte of witte boon in een galette.

Vroeger werd de taart verdeeld in evenveel stukken als er gasten waren, plus één. Het laatste stuk, genoemd "het armeluisdeel" was voor de eerste arme die aanklopte. In Zuid-Frankrijk, is het traditionele dessert geen taart, maar een vruchtenbrioche, ook met een boon erin verstopt: de taart van de koningen (“le gâteau des rois”). Dit is een brioche in de vorm van een kroon, op smaak gebracht met oranje bloesem extract en rood fruit en suiker erbovenop.

De koningentaart was zelfs te zien op de tafel van Lodewijk XIV. De hofdames die de boon aantroffen waren koninginnen van Frankrijk voor één dag en konden de koning een wens voorleggen. Maar de Zonnekoning, Lodewijk XIV, schafte deze gewoonte op eigen initiatief af. In de achttiende eeuw was de boon een porseleinen beeldje dat de geboorte van Christus en de personages in de kribbe voorstelde.

Het is traditie dat de familie samenkomt om de beroemde taart aan te snijden. Het jongste kind gaat onder tafel zitten en wijst vervolgens voor elk stuk taart een gast aan. De taart wordt geleverd met een kroon van karton. Degene die de boon in zijn stuk taart aantreft, wordt gekroond en kiest zijn koningin of koning.

Elk jaar bedenken de chef-patissiers originele nieuwe taarten. Het Maison Dalloyau in Parijs heeft al meer dan 300 jaar ervaring in het maken van gebak. Hun nieuwste creatie is de Galette d’Or et d’Orange. Dun krokant bladerdeeg, met een gouden glans, gevuld met een romige amandelcrème en gekonfijte sinaasappel, subtiel op smaak gebracht met Grand Marnier. Pierre Hermé, één van de grootste bakkers ter wereld, creëerde een “latijns” aandoende taart : infiniment chocolat, krokant bladerdeeg met chocolade uit Venezuela, gegarneerd met een romige ganache. Ladurée maakte voor 2012 een driekoningentaart met peer en milde specerijen. Maison Hédiard onthulde zijn taart van 100% roomboter bladerdeeg met amandelcrème en een licht aroma van Bourbon vanille uit Madagaskar, terwijl Christophe Roussel met een oosterse taart kwam met abrikozen, specerijen, vijgen en honing.

Elk jaar wordt er ter gelegenheid van de traditionele receptie in het Elysee een enorme taart (1,20 m doorsnee voor 150 personen) gemaakt voor de Franse president. De banketbakker die belast is met het maken van de taart wordt opgedragen geen enkele boon in de taart te verstoppen, want “het kan natuurlijk niet dat men iemand als koning aanwijst in [de ambtswoning van de president,] de Présidence de la République”.

In het buitenland heeft de beroemde galette des rois veel liefhebbers, voornamelijk in België en Nederland. Verder is het vooral in New Orleans een traditie deze taart te eten tijdens carnaval, maar ook in New York, Londen en Berlijn wordt er van genoten.

Annik Bianchini

gepubliceerd op 06/01/2017

naar boven