John Leighton onderscheiden als "Chevalier des Arts et des Lettres"

Mijnheer de Directeur
Mijnheer de Burgemeester
Mevrouw de wethouder voor cultuur
Dames en Heren,

Ik heb vanavond de eer om één van de eerste sprekers te zijn. Een moeilijke opgave, maar een waar plezier, want ik ga een hoge onderscheiding uitreiken aan de directeur van een van de meest prestigieuze musea ter wereld.

Beste meneer Leighton, is uw liefde voor de Franse negentiende-eeuwse schilderkunst te danken aan uw opleiding aan het Edinburgh College of Art of het Courtauld Institute? Deze belangstelling voor de Franse schilderkunst- en natuurlijk niet alleen Franse - kenmerkt zich al vroeg, want uw proefschrift ging al over Pissarro.

Deze fascinatie vindt men terug in de kwaliteit van uw publicaties in gerenommeerde bladen en in uw lezingen over zeer verschillende kunstenaars als Sisley, Puvis de Chavannes, Henri Rousseau en vooral Signac en Degas.

U was tien jaar lang conservator van de National Gallery in London. In die jaren heeft u belangrijke werken aangekocht van kunstenaars als Jacques-Louis David, Claude Monet, Georges Seurat, Cézanne, Corot en Degas en, dankzij u, werden eveneens werken van Seurat, Picasso en Braque aan deze prestigieuze Gallery uitgeleend.

Onder de talrijke exposities over de Franse schilderkunst die u in de jaren 80 en 90 in Groot-Brittannië heeft georganiseerd, denken we onder meer aan French paintings from the USSR en de bekroonde expositie Art in the making: impressionnism, maar tevens aan de zeer mooie exposities, gewijd aan David, Corot en Manet. U heeft ook bijgedragen aan de organisatie van de exposities “Degas: Beyond Impressionism” en “Degas as a Collector” die een groot succes boekten, net zoals de expositie gewijd aan de Baigneurs van Seurat.

Sindsdien bent u mondiaal bekend als een groot specialist van de negentiende-eeuwse schilderkunst over het algemeen, en in het bijzonder de Franse.

Als directeur van het Van Gogh museum Amsterdam heeft u op fantastische wijze het uitbreidingsproject geleid, terwijl u door bent gegaan met het aankopen van, met name Franse, meesterwerken. U heeft onder meer “La Seine à Courbevoie” van Signac, twee Hollandse landschappen van Monet en een belangrijk schilderij van Caillebotte gekocht, maar tevens schilderijen en tekeningen van Seurat, Pissarro, Gauguin.

Door uw toedoen zijn de laatste jaren grote exposities georganiseerd over de negentiende-eeuwse Franse schilderkunst, meestal in samenwerking met Franse musea, zoals de exposities Signac en Théo van Gogh in het Musée d’Orsay in Parijs en Un ami de Cézanne et Van Gogh: le docteur Gachet in de Galeries nationales van het Grand Palais.

Van nature was het Van Gogh museum bestemd om als brug te dienen tussen onze beide landen. Dankzij u is deze missie volbracht.

Tot onze grote vreugde heeft u de laatste jaren in Amsterdam exposities georganiseerd die in alle opzichten boeiend zijn, zoals Manet and the Sea en de “dialogue amoureux” van Van Gogh-Gauguin. Deze grote manifestaties hebben veel aandacht getrokken in Frankrijk en voor veel van onze landgenoten waren deze aanleiding om naar Amsterdam te gaan. Ik denk trouwens te weten dat de meeste buitenlanders die het Van Gogh museum bezoeken, uit Frankrijk komen.

U wordt op het ogenblik in Nederland als een van de meest dynamische en bekwame museumdirecteurs beschouwd. De Nederlandse autoriteiten betrekken u bij de reflectie over de toekomst van de musea van dit land. U bent de laatste jaren nauw verbonden geweest met alles wat er op artistiek gebied gebeurt in dit land. Ik twijfel er niet aan dat Schotland, uw volgende bestemming, u de ontvangst zal geven die u verdient. Ik twijfel er ook niet aan dat u de gelegenheid zal hebben in the National Galeries dezelfde energie, dezelfde passie en hetzelfde inzicht te ontwikkelen als hier.

Beste meneer Leighton, de gelegenheid is nu geschikt voor Frankrijk om zijn, sinds lang gekoesterde, bewondering te uiten. Met de tact die u kenmerkt, heeft u deze receptie in het teken van Edouard Manet geplaatst, wiens Jetée de Boulogne-sur-Mer op de uitnodigingskaart van vanavond staat afgebeeld. U wenste de emotie van het verlaten te combineren met de vreugde van het weerzien van uw naasten en uw vrienden, en aldus aan dit afscheid een optimistische tint te geven. Ik ben ervan overtuigd dat de vriendschap, waarvan uw Franse collega’s en de hoogste Franse autoriteiten getuigen, zich in Schotland zal voortzetten.

Het is dus met veel plezier dat, au nom du Ministre de la Culture et de la Communication, je vous fais Chevalier des Arts et Lettres.

gepubliceerd op 11/01/2010

naar boven